In
het kader van de kultuurhoofdstad RUHR2010 zal Christof
Schläger het project SCHWINGUNGEN uitvoeren, dat op
1.
Oktober 2010 aan het Rhein-Herne-Kanaal plaats
zal vinden. Om belangstellenden op de hoogte te houden,
komt er regelmatig een "videobericht" uit. Dit is
de vierde.
Video
4: Branes en M-Pipes, vers uit het atelier
(bron: Harald Opel, 7min28sec)
Een Ateliergesprek met Christof Schläger
Langzamerhand heet het motto "de mouwen opstropen
en de kisten inpakken" in het atelier Kunstraum van
klankkunstenaar Christof Schläger, gelegen in de schaduw
van de toren van de voormalige kolenmijn Teutoburgia
in Herne. De afgelopen weken sinds de generale repetitie
voor het "Schwingungen" concert stonden in het teken
van belangrijke details: De composities moesten verfijnd
worden en aangepast aan de locatie met haar typische
akoestische ruimte, en het instrumentenpark moest
up-to-date gebracht worden. Hoewel, hebben wij het
over instrumenten? Of toch beter over sculpturen?
"Misschien beide", zegt Christof Schläger. Hij laat
het bewust in het midden, maar als je ervaart hoeveel
tijd de kunstenaar in het ontwerp en de bouw van zijn
klankinstrument steekt, begrijp je snel dat hier weinig
aan het toeval wordt overgelaten- er kunnen makkelijk
jaren liggen tussen het eerste idee en het voltooide
object. Zoals Schläger's Branen: instrumenten die
eruit zien als vlakke trommels, maar totaal anders
functioneren - en totaal anders klinken, namelijk
als een vermenging van scheepshoorn en trombone. Het
idee daarvoor had Schläger al lang: gecomprimeerde
lucht blazen in een met kunststoffolie bespannen metaalring
tot het membraan begint te trillen, een bewegelijke
resonantiering uit karton zorgt voor de juiste toonhoogte.
Die ringen waren snel gemaakt - dankzij zijn metaalbewerkerervaring in de
mijn General Blumenthal. Het probleem: de juiste folie te vinden. "de eerste
die ik probeerde gaf een veel te slappe toon. Dus heb ik dat project laten
liggen, totdat een vriend mij een tijd later opmerkzaam maakte op het ideale
materiaal "- een folie, die normaal in drukkerijen gebruikt wordt.
Een ander voorbeeld: een groep door druklucht aangedreven
pijpen (M-Pipes), die de kunstenaar uit dakgoten gemaakt
heeft. Die buizen kun je in elke bouwmarkt kopen,
maar ook hier zit de duivel in het detail: "het luister
heel nauw vanuit elke hoek de lucht geblazen wordt
om überhaupt een toon te krijgen", zegt Schläger.
En net zoals bij de precieze constructie van zijn
'Branen', kost het veel tijd en uitproberen hoe het
materiaal functioneert.
Dat is ook de reden, dat hij geen kant-en-klare instrumenten koopt, maar
zich liever wekenlang in zijn werkplaats opsluit met lasapparaat en draaibank
en hele avonden zou kunnen vullen met praten over swingende luchtzuilen
en de juiste membraanspanning: "ik wil mij bewust bezighouden met de (on)mogelijkheden
van het materiaal. Hun eigenaardigheden ontdekken en hoe ik die muzikaal
gebruiken kan. En zo ervaar ik uiteindelijk ook veel over mezelf en hoe
ik beter met mijn eigen (on)mogelijkheden kan omgaan. Want ook wij mensen
bestaan uit materie en onderworpen aan diens wetten." Wie zingt, brengt
toch ook een luchtpijp tot trillen- precies zoals Schlägers dakgootpijpen.
Daarom heeft het zoeken naar de juiste toon veel overeenkomsten met leren
zingen.
Misschien
dat juist deze aanpak, het zoeken naar het menselijke
in het materiaal, Schlägers instrumenten tot sculpturen
maakt - alhoewel je het aan hen kan zien dat achter
hun constructie veel meer dan alleen technische vormingsdrang
steekt. Vorm zelf jouw eigen beeld op het aankomende
concert Schwingungen aan het Rijn-Herne-Kanaal. Wie
wil, kan zich Schlägers Branen en de M-Pipes
live aanhoren op 1 oktober : zij zijn de jongste telgen
in zijn "electric motion"-orkest, dat ondertussen
30 verschillende instrumenten- of klanksculpturen-
omvat.
Klankinstrumenten
Beschrijving van alle 25 Klankinstrumenten van het
Electric-Motion-Orkest. Achtergrondinformatie over
het werk van de klankkustenaar,
van instrumentenbouw tot compositie.
- Overzicht
van de instrumenten
- Workline
